Aile İklimi Çocuğu Nasıl Etkiler? Veli Rehberi
Her ailenin kendine özgü bir duygusal iklimi vardır.
Evde insanların birbirleriyle nasıl konuştuğu, sorunları nasıl çözdüğü, duygularını nasıl ifade ettiği ve birbirlerine ne kadar saygı gösterdiği bu iklimin önemli parçalarıdır.
Çocuklar yalnızca kendilerine söylenenlerden değil, aile içinde gördükleri ilişkilerden de öğrenirler.
Çatışmasız Aile Diye Bir Şey Yoktur
Aile içinde zaman zaman fikir ayrılıkları yaşanması doğaldır.
Önemli olan hiç tartışmamak değil; tartışmanın nasıl yaşandığıdır.
Kontrollü, saygılı ve çözüm arayan anlaşmazlıklar aile yaşamının normal bir parçasıdır. Çocuklar da yetişkinlerin anlaşmazlıkları nasıl çözdüğünü gözlemleyerek öğrenirler.
Çocukları Yetişkinlerin Çatışmasına Dahil Etmeyin
Anne-baba arasındaki bir anlaşmazlıkta çocuk taraf seçmek zorunda bırakılmamalıdır.
“Sen söyle, kim haklı?”
gibi sorular veya diğer ebeveyni çocuğun yanında eleştirmek çocuk için ağır bir yük oluşturabilir.
AAP de çocukların ebeveynler arasındaki tartışmalara dahil edilmemesini ve mümkün olduğunca yüksek çatışmadan korunmasını öneriyor.
Tartışmadan Sonra Onarmak da Önemlidir
Çocuk anne-babasının tartışmasına tanık olmuşsa ardından sakinleşildiğini, konuşulduğunu ve bir çözüm bulunabildiğini görmesi değerlidir.
Gerekirse:
“Biraz önce birbirimize kızdık ama bu seninle ilgili değildi.”
demek çocuğun kendisini sorumlu hissetmesini önleyebilir.
Yetişkinlerin özür dilemesi ve ilişkiyi onarması da çocuğa önemli bir model oluşturur.
Çocukların En Çok İhtiyaç Duyduğu Şeyler
Her çocuğun ihtiyacı farklıdır ancak aile içinde:
• sevildiğini ve kabul edildiğini hissetmek,
• güvenli sınırların bulunması,
• düşüncelerinin dinlenmesi,
• duygularını ifade edebilmesi,
• hata yaptığında aşağılanmaması,
• yetişkinlerin davranışlarının mümkün olduğunca öngörülebilir olması
çocuğun kendisini güvende hissetmesini destekler.
Kusursuz Anne-Baba Olmak Gerekmiyor
Ebeveynler de yorulur, öfkelenir ve hata yapar.
Önemli olan hiç hata yapmamak değil; hatayı fark edip gerektiğinde özür dilemek, ilişkiyi yeniden kurmak ve aynı davranışın sürekli tekrarlanmaması için çaba göstermektir.
Çocukların kusursuz yetişkinlere değil, güvenebilecekleri ve gerektiğinde hatalarını düzeltebilen yetişkinlere ihtiyacı vardır.
SONUÇ
Sağlıklı aile iklimi herkesin sürekli mutlu olduğu bir ev anlamına gelmez.
Duyguların ifade edilebildiği, insanların birbirini dinlediği, sınırların bulunduğu ve anlaşmazlıkların aşağılamadan çözülebildiği bir ortamdır.
Çocuk için en güçlü mesajlardan biri şudur:
“Bu ailede farklı düşünebiliriz, kızabiliriz ve hata yapabiliriz; ama birbirimize olan saygımızı ve sevgimizi kaybetmeden yeniden bir araya gelebiliriz.”
