Babanın Çocuk Gelişimindeki Rolü: Veli Rehberi
Çocuğun gelişiminde babanın rolü yalnızca ekonomik ihtiyaçları karşılamak veya ailede otoriteyi temsil etmek değildir.
Babanın çocuğun bakımına, oyununa ve günlük yaşamına aktif olarak katılması; aralarındaki güvenli ilişkinin gelişmesine katkı sağlar.
Çocuk için en değerli şeylerden biri, babasının hayatında gerçekten var olduğunu hissetmesidir.
İlişki Bebeklikten Başlar
Baba ile çocuk arasındaki bağın oluşması için çocuğun büyümesini beklemek gerekmez.
Bebeği kucağa almak, sakinleştirmek, beslenmesine ve bakımına katılmak, onunla konuşmak ve oyun oynamak ilişkinin doğal parçalarıdır.
UNICEF de erken çocuklukta anne, baba ve diğer bakım verenlerin çocukla karşılıklı oyun ve iletişim kurmasını gelişimi destekleyen temel bakım davranışları arasında gösteriyor.
Birlikte Oyun Oynamak Değerlidir
Çocuk için baba ile geçirilen zamanın özel veya pahalı etkinliklerden oluşması gerekmez.
Birlikte:
• bloklarla oynamak,
• kitap okumak,
• yürüyüş yapmak,
• bahçede oyun oynamak,
• sohbet etmek,
• günlük küçük işleri birlikte yapmak
güçlü ilişki fırsatlarıdır.
Önemli olan sürenin uzunluğundan çok, o sırada çocuğa gerçekten dikkat verebilmektir.
Baba da Bakım Veren Kişidir
Bez değiştirmek, yemek hazırlamak, çocuğu uyutmak veya doktora götürmek yalnızca annenin görevi değildir.
Babanın günlük bakım sorumluluğuna katılması hem çocukla ilişkisini güçlendirir hem de ebeveynlik sorumluluğunun aile içinde paylaşılmasına yardımcı olur.
Babalık, yalnızca çocukla eğlenceli zaman geçirmek değil; ihtiyaç duyduğunda yanında olmayı da içerir.
Baba Otorite veya Korku Figürü Olmamalı
“Baban gelince görürsün.”
gibi ifadeler babayı çocuk için cezalandırıcı bir figüre dönüştürebilir.
Sınır koymak her iki ebeveynin de sorumluluğudur.
Babanın bağıran, korkutan veya yalnızca disiplin gerektiğinde ortaya çıkan kişi olması yerine; sakin, tutarlı ve güvenilir bir ilişki kurması daha değerlidir.
Çocuklar Babalarını da İzleyerek Öğrenir
Çocuk babasının:
• öfkesini nasıl yönettiğini,
• insanlarla nasıl konuştuğunu,
• hata yaptığında özür dileyip dilemediğini,
• evde sorumluluk alıp almadığını,
• başkalarına nasıl davrandığını
gözlemler.
Bu nedenle babanın çocuğa verebileceği güçlü eğitimlerden biri günlük yaşamındaki davranışlarıdır.
Kız ve Erkek Çocuk İçin Rolü Farklı mı?
Babanın yakınlığı hem kız hem erkek çocuk için değerlidir.
Ancak bunu “erkek çocuğa erkekliği, kız çocuğa erkekleri öğretmek” biçiminde değerlendirmek doğru değildir.
Çocukların ilgi alanlarını ve davranışlarını kalıplaşmış kız-erkek rollerine göre sınırlamak yerine onları bireysel özellikleriyle desteklemek daha sağlıklıdır. AAP de cinsiyete ilişkin kalıp beklentilerin çocukların ilgi ve yeteneklerini sınırlayabileceğine dikkat çekiyor.
Hediyeler Birlikte Geçirilen Zamanın Yerini Tutmaz
Yoğun çalışan babalar bazen çocuklarıyla yeterince zaman geçiremedikleri düşüncesiyle bunu hediyelerle telafi etmeye çalışabilir.
Elbette çocuğa hediye almak güzeldir.
Ancak oyuncaklar; birlikte oynanan oyunun, sohbetin, sarılmanın veya çocuğun anlattıklarını dikkatle dinlemenin yerini tutmaz.
Çocuğun asıl ihtiyacı:
“Babam benimle ilgileniyor.”
duygusudur.
SONUÇ
İyi babalık kusursuz olmak anlamına gelmez.
Çocuğun hayatına katılmak, onunla ilgilenmek, bakım sorumluluğunu paylaşmak, oyun oynamak, dinlemek ve sevginizi göstermek en önemli adımlardır.
Baba çocuğun hayatında yalnızca “baba” olduğu için değil, onunla kurduğu ilişkinin niteliği sayesinde güçlü bir yer edinir.
Çocuğunuzun yaşına göre gelişim özelliklerini incelemek için Renkli Rüyalar’ın Çocuğum Büyüyor bölümüne göz atabilirsiniz.
